Sfondi
Ndonëse kornizat ligjore garantojnë mbrojtjen dhe respektimin e të drejtave mjedisore, zbatimi i tyre në praktikë lë për të dëshiruar. Pavarësisht një arkitekture ligjore të dedikuar, krimi mjedisor, që varion nga prerja e paligjshme e pyjeve dhe shkatërrimi i habitateve deri te ndotja e rëndë, shpesh mbetet pa u ndëshkuar për shkak të mbikëqyrjes së kufizuar dhe mungesës së ekspertizës specifike brenda sistemit të drejtësisë. Numri i veprave të regjistruara në organet përkatëse ligjzbatuese është shumë herë më i madh se ai i rasteve që përfundojnë me vendim të formës së prerë, çka dëshmon për një sistem ku shkelësit operojnë me nivele të larta të pandëshkueshmërisë.Kjo situatë përkeqësohet nga mungesa e të dhënave të centralizuara, gjë që errëson shkallën e vërtetë të dëmit financiar dhe ekologjik të shkaktuar nga këto krime.
Për më tepër, lidhja midis komuniteteve të prekura dhe institucioneve të drejtësisë është e dobët. Qytetarëve shpesh u mungojnë mjetet ose besimi për të raportuar abuzimet mjedisore në mënyrë efektive, dhe organizatat e shoqërisë civile (OShC) përpiqen me vështirësi të plotësojnë hendekun midis shqetësimeve të komunitetit dhe procedurave ligjore të formalizuara. Policët dhe prokurorët shpesh nuk kanë trajnimin e specializuar për të hetuar raste komplekse mjedisore, duke çuar në referime të cilësisë së dobët. Nevojitet një qasje sistematike që jo vetëm forcon kapacitetet teknike të zbatimit të ligjit nga gjyqësori, por gjithashtu fuqizon median dhe shoqërinë civile për të qenë më efektivë në rolin e tyre mbikëqyrës.
Përmbledhje
"EJA: Environmental Justice in Albania" është një nismë strategjike e krijuar për të eliminuar barrierat që pengojnë drejtësinë efektive mjedisore në vend. E zbatuar nga një konsorcium i udhëhequr nga REC Albania në partneritet me BIRN Albania dhe BlueLink Bulgaria, dhe i asociuar me Prezencën e OSBE-së në Shqipëri, projekti operon mbi dy shtylla kryesore: Informimi Institucional dhe Publik, dhe Ngritja e Kapaciteteve. Ai synon të krijojë një lidhje të fortë partneriteti midis medias, shoqërisë civile dhe institucioneve të drejtësisë për të siguruar që krimet mjedisore të zbulohen, raportohen dhe ndiqen penalisht me të njëjtën rreptësi si veprat e tjera të rënda.
Projekti fokusohet në vendosjen e një themeli të fortë për ndikim afatgjatë duke vendosur bashkëpunim me autoritetet kryesore shtetërore, përfshirë Prokurorinë e Përgjithshme dhe Policinë e Shtetit. Ndërkohë që zhvillon mjete digjitale si Platforma EJA, e cila ofron informacion mbi procedurat dhe strukturat institucionale për publikun e gjerë duke lidhur institucionet me ekspertizën e nevojshme, si dhe “Linjën e Gjelbër” për raportimin publik. Projekti mobilizon gazetarinë investigative për të sjellë “rastet e nxehta” të abuzimit mjedisor në qendër të vëmendjes. Njëkohësisht, ai ka kryer një analizë gjithëpërfshirëse “Cap & Gap” për të shqyrtuar trajektoren e rasteve mjedisore përmes sistemit të drejtësisë, duke identifikuar pengesat kritike nga hetimi policor deri te vendimet përfundimtare të gjykatës, duke furnizuar kështu me informacion të vlefshëm trajnuesit e ardhshëm dhe fushatën advokuese.
Aktivitetet Kryesore
- •Angazhimi i palëve të interesuara Lehtësimi i takimeve midis agjencive ligjzbatuese, gjyqësorit dhe agjencive mjedisore për të përmirësuar koordinimin.
- •Analiza e Kapaciteteve dhe Mangësive (Cap & Gap) Kryerja e kërkimeve rigoroze për të hartëzuar të gjithë trajektoren e drejtësisë për rastet mjedisore, nga denoncimi në polici deri te vendimi i gjykatës.
- •Zhvillimi i mjeteve dixhitale Krijimi i Platformës EJA dhe një “Linje të Gjelbër” për të centralizuar burimet dhe për të lehtësuar raportimin e sigurt të krimeve.
- •Zhvillimi i Kapaciteteve Zhvillimi i moduleve të specializuara të trajnimit për policinë, prokurorët, OShC-të dhe median, bazuar në praktikat më të mira evropiane.
- •Gazetaria Investigative Prodhimi aktiv i përmbajtjes mediatike që ekspozon abuzimet mjedisore dhe rrit ndërgjegjësimin e publikut.
Raporte
Foto nga aktivitetet
Ky projekt financohet nga Bashkimi Evropian












